LINE
เมื่อจองศาลาและกำหนดจำนวนคืนสวดเรียบร้อยแล้ว เรื่องถัดมาที่เจ้าภาพต้องเตรียมคือของถวายพระ ซึ่งเป็นส่วนที่คนจัดงานครั้งแรกสับสนมากที่สุด เพราะมีทั้งผ้าไตร เครื่องไทยธรรม ซองปัจจัย และผ้าบังสุกุลที่ใช้คนละวันกัน ทีมงานที่เข้าออกศาลาวัดในกรุงเทพฯ ทุกคืนเห็นทั้งงานที่เตรียมพร้อมและงานที่ต้องวิ่งหาของกลางคืน จึงเรียบเรียงไว้ให้ว่าแต่ละอย่างคืออะไร ใช้กี่ชุด ใครจัดให้ได้บ้าง และมีอะไรที่ควรถามสำนักงานวัดตั้งแต่วันจองศาลา
- ถวายพระในงานศพ ต้องเตรียมอะไร
- นิมนต์พระกี่รูป
- ผ้าไตรคืออะไร ใช้กี่ไตร
- เครื่องไทยธรรมมีอะไรบ้าง (ตาราง)
- ซองปัจจัยถวายพระ ใส่เท่าไหร่
- ผ้าบังสุกุลและการทอดผ้า
- ประเคนของถวายพระอย่างไร
- เตรียมของถวายพระแล้วทำอะไรต่อ
- คำถามที่พบบ่อย
ถวายพระในงานศพ ต้องเตรียมอะไรบ้าง
ของที่ต้องเตรียมมีสี่กลุ่มหลัก คือผ้าไตรหรือผ้าสบงสำหรับถวายพระที่มาสวด เครื่องไทยธรรมซึ่งเป็นชุดของใช้และของฉัน ซองปัจจัยถวายพระแต่ละรูป และผ้าบังสุกุลสำหรับพิธีทอดผ้าในวันฌาปนกิจ ทั้งสี่กลุ่มนี้วัดส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯ มีชุดสำเร็จให้เลือกอยู่แล้ว เจ้าภาพจึงมักเตรียมเองเฉพาะส่วนที่ต้องการเลือกแบบเอง
สิ่งที่ทำให้หลายครอบครัวเตรียมพลาดไม่ใช่การไม่รู้ว่าต้องมีอะไร แต่เป็นการไม่รู้ว่าอะไรใช้วันไหน ของบางอย่างใช้ทุกคืนที่มีสวด เช่น เครื่องไทยธรรมและซองปัจจัย ของบางอย่างใช้เฉพาะวันสุดท้าย เช่น ผ้าบังสุกุลที่ใช้ในพิธีทอดผ้า ถ้าเข้าใจการแบ่งตามวันตั้งแต่แรก การสั่งของจะง่ายขึ้นมากและไม่ต้องซื้อเกินจำเป็น ภาพรวมของสิ่งที่ต้องเตรียมทั้งงานอ่านได้ที่บทความจัดงานศพต้องเตรียมอะไรบ้าง
งานสวดพระอภิธรรม นิมนต์พระกี่รูป
ธรรมเนียมที่ใช้กันทั่วไปคือนิมนต์พระสี่รูปต่อหนึ่งคืน เพราะบทสวดพระอภิธรรมแบ่งเป็นสี่จบ พระสี่รูปจึงสวดครบพอดี ส่วนงานทำบุญเลี้ยงพระในวันฌาปนกิจนิยมนิมนต์เพิ่มเป็นจำนวนคี่หรือจำนวนที่มากกว่านั้นตามกำลังของเจ้าภาพ รอบสวดโดยทั่วไปเริ่มประมาณหนึ่งทุ่มถึงหนึ่งทุ่มครึ่ง
ในทางปฏิบัติ วัดในกรุงเทพฯ ที่รับจัดงานเป็นประจำจะจัดพระให้ตามจำนวนที่เจ้าภาพแจ้งไว้ตอนจองศาลา เจ้าภาพไม่ต้องไปนิมนต์เองทีละรูป สิ่งที่ต้องแจ้งให้ชัดคือจำนวนคืนที่จะสวด เวลาที่ต้องการให้เริ่ม และจำนวนพระในวันฌาปนกิจซึ่งมักต่างจากคืนสวดปกติ จำนวนคืนสวดที่นิยมและวิธีเลือกให้เหมาะกับครอบครัว อ่านได้ที่บทความสวดพระอภิธรรมกี่วัน
จำนวนพระเป็นตัวตั้งของทุกอย่างที่ตามมา เพราะเครื่องไทยธรรมและซองปัจจัยต้องเตรียมตามจำนวนรูปคูณจำนวนคืน ถ้าตั้งสวดสามคืนโดยนิมนต์คืนละสี่รูป ก็เท่ากับต้องเตรียมของถวายสิบสองชุดสำหรับคืนสวด แล้วค่อยบวกชุดของวันฌาปนกิจแยกอีกส่วนหนึ่ง การคิดเป็นสูตรแบบนี้ช่วยให้สั่งของครั้งเดียวจบและไม่ต้องเติมกลางงาน
ผ้าไตรคืออะไร ต้องใช้กี่ไตร
ผ้าไตรคือชุดผ้าที่พระสงฆ์ใช้นุ่งห่ม คำว่าไตรแปลว่าสาม หมายถึงผ้าหลักสามผืนตามพระวินัย ได้แก่ ผ้าพาดบ่า ผ้าห่ม และผ้านุ่ง ในทางการค้าแบ่งเป็นไตรครองหรือไตรเต็มซึ่งมีของประกอบครบราวเจ็ดชิ้น กับไตรอาศัยซึ่งมีราวสามถึงห้าชิ้น งานบำเพ็ญกุศลทั่วไปนิยมใช้ไตรอาศัย
จำนวนที่ใช้จริงขึ้นอยู่กับธรรมเนียมของวัดและความตั้งใจของเจ้าภาพ แบบที่พบบ่อยที่สุดคือถวายผ้าไตรหรือผ้าสบงหนึ่งชุดต่อพระหนึ่งรูปในคืนสวด แล้วเตรียมผ้าไตรชุดสวยกว่านั้นไว้อีกหนึ่งถึงสามชุดสำหรับพิธีทอดผ้าบังสุกุลในวันฌาปนกิจ บางครอบครัวถวายผ้าไตรเต็มเฉพาะวันสุดท้ายวันเดียว แล้วใช้เครื่องไทยธรรมเป็นหลักในคืนสวดปกติ ซึ่งก็เป็นที่ยอมรับตามปกติ
เรื่องที่ควรถามสำนักงานวัดก่อนซื้อคือทางวัดมีผ้าไตรจำหน่ายที่ศาลาหรือไม่ เพราะหลายวัดมีให้เลือกในราคาที่ไม่ต่างจากร้านสังฆภัณฑ์และไม่ต้องขนของมาเอง อีกเรื่องคือขนาดของผ้า ซึ่งร้านจะถามว่าต้องการขนาดใด การซื้อขนาดกลางที่ใช้ได้ทั่วไปเป็นทางที่ปลอดภัยที่สุดหากไม่ทราบข้อมูลของพระที่จะมาสวด สำหรับผู้ที่สนใจที่มาและองค์ประกอบของจีวรตามหลักพระวินัย อ่านเพิ่มได้จากสารานุกรมเสรีหัวข้อ Kasaya
เครื่องไทยธรรมมีอะไรบ้าง
เครื่องไทยธรรมคือของที่สมควรถวายพระ จัดตามหลักปัจจัยสี่ ได้แก่ ของฉันและเครื่องดื่ม เครื่องนุ่งห่มอย่างผ้าสบงหรือผ้าเช็ดตัว ของใช้ในที่อยู่อาศัยอย่างสบู่ ยาสีฟัน และผ้าเช็ดหน้า และยารักษาโรค คำว่าไทยธรรมมาจากคำว่าเทยยะที่แปลว่าควรให้ รวมกับคำว่าธรรมที่หมายถึงสิ่งที่เหมาะสม
ตารางด้านล่างสรุปว่าของแต่ละกลุ่มใช้ช่วงไหนของงาน ต้องเตรียมกี่ชุด ใครจัดให้ได้ และมีอะไรที่ควรถามวัดให้ชัด จำนวนที่ระบุคำนวณจากรูปแบบที่พบมากที่สุด คือนิมนต์พระสี่รูปต่อคืน ให้ใช้เป็นกรอบตั้งต้นแล้วปรับตามจำนวนจริงของงาน
| สิ่งที่ถวาย | ใช้ช่วงไหนของงาน | จำนวนที่พบทั่วไป | ใครจัดให้ได้ | สิ่งที่ควรถามวัด |
|---|---|---|---|---|
| ผ้าไตร หรือผ้าสบง | คืนสวดพระอภิธรรม หลังจบบทสวด | หนึ่งชุดต่อพระหนึ่งรูป หรือถวายเฉพาะวันฌาปนกิจก็ได้ | ร้านสังฆภัณฑ์ หรือสำนักงานวัดที่มีจำหน่ายที่ศาลา | วัดมีจำหน่ายที่ศาลาไหม และควรใช้ไตรอาศัยหรือไตรครอง |
| เครื่องไทยธรรม | ทุกคืนที่มีสวด และวันฌาปนกิจ | หนึ่งชุดต่อพระหนึ่งรูปต่อคืน เช่น สวดสามคืน คืนละสี่รูป เท่ากับสิบสองชุด | วัดส่วนใหญ่จัดชุดพื้นฐานให้ได้ หรือสั่งจากร้านสังฆภัณฑ์ | ชุดที่วัดจัดให้มีอะไรบ้าง และต้องเติมส่วนใดเอง |
| ซองปัจจัย | ทุกคืนที่มีสวด และวันฌาปนกิจ | หนึ่งซองต่อพระหนึ่งรูปต่อคืน ควรเตรียมสำรองอีกสองถึงสามซอง | เจ้าภาพเตรียมเอง | ธรรมเนียมของวัดอยู่ในช่วงประมาณเท่าไหร่ |
| ผ้าบังสุกุล และผ้าไตรสำหรับทอดผ้า | วันฌาปนกิจ ก่อนเคลื่อนหีบขึ้นเมรุ | ตามจำนวนผู้ที่เชิญขึ้นทอดผ้า มักหนึ่งถึงสามชุด | ร้านสังฆภัณฑ์ หรือวัด | ลำดับพิธีของวัดใช้กี่ชุด และวางผ้าไว้จุดใด |
| ภัตตาหารถวายพระ | เช้าวันฌาปนกิจ หรือเช้าวันทำบุญ | ตามจำนวนพระที่นิมนต์ในวันนั้น | ร้านอาหารที่รับจัดถวายพระ หรือครัวของวัดบางแห่ง | ถวายเวลาใด และวัดมีครัวรองรับหรือต้องสั่งเข้ามา |
| ดอกไม้ธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย | ทุกคืน ตั้งไว้ที่โต๊ะหมู่บูชา | หนึ่งชุดต่องาน เปลี่ยนดอกไม้ระหว่างงานตามความเหมาะสม | วัดส่วนใหญ่จัดให้อยู่แล้ว | รวมอยู่ในค่าศาลาแล้วหรือคิดแยก |
ข้อควรระวังที่พบบ่อยคือการเลือกของฉันที่เก็บได้ไม่นาน เพราะของถวายพระมักถูกเก็บไว้ใช้ต่อหลังงาน จึงควรเลี่ยงของสดและของที่มีอายุสั้น แล้วเลือกของแห้งหรือของบรรจุกล่องที่เก็บได้นานแทน อีกข้อคือหลายครอบครัวซื้อชุดสำเร็จที่ห่อพลาสติกไว้แน่นจนตรวจวันหมดอายุไม่ได้ ควรเลือกร้านที่เปิดให้ดูของด้านในหรือระบุวันหมดอายุไว้ชัดเจน
ซองปัจจัยถวายพระ ใส่เท่าไหร่
ไม่มีอัตราตายตัว จำนวนขึ้นอยู่กับกำลังศรัทธาของเจ้าภาพและธรรมเนียมของแต่ละวัด ที่พบทั่วไปคือเตรียมซองหนึ่งซองต่อพระหนึ่งรูปต่อหนึ่งคืน และเตรียมซองสำหรับวันฌาปนกิจแยกอีกชุดหนึ่ง วัดที่รับจัดงานเป็นประจำมักแนะนำช่วงที่เหมาะสมให้ได้ทันทีเมื่อสอบถาม จึงควรถามตั้งแต่วันจองศาลา
สิ่งที่ควรแยกให้ชัดคือซองปัจจัยที่เจ้าภาพถวายพระ กับซองช่วยงานที่แขกมอบให้เจ้าภาพ สองอย่างนี้คนละเรื่องกันแม้จะเรียกว่าซองเหมือนกัน ซองปัจจัยเป็นส่วนของพิธีที่เจ้าภาพเตรียมตามจำนวนพระ ส่วนซองช่วยงานเป็นน้ำใจของผู้มาร่วมงาน มีธรรมเนียมการเขียนหน้าซองและจำนวนเงินคนละแบบ อ่านเรื่องซองที่แขกมอบให้เจ้าภาพได้ที่บทความซองงานศพ
ในทางปฏิบัติ ควรเตรียมซองเผื่อไว้มากกว่าจำนวนพระเล็กน้อยทุกคืน เพราะบางคืนอาจมีพระมาร่วมมากกว่าที่แจ้งไว้ หรือมีพระผู้ใหญ่มาร่วมพิธีเป็นกรณีพิเศษ การมีซองสำรองไว้สองถึงสามซองในกระเป๋าของเจ้าภาพช่วยให้ไม่ต้องจัดการเรื่องนี้กลางพิธี ซึ่งเป็นจังหวะที่ไม่เหมาะจะเดินออกไปหาซองหรือแลกเงิน
ผ้าบังสุกุลกับการทอดผ้า ต่างจากผ้าไตรที่ถวายคืนสวดอย่างไร
ต่างกันที่วันและวิธีถวาย ผ้าไตรในคืนสวดเป็นการถวายพระที่มาสวดโดยตรงหลังจบบทสวด ส่วนผ้าบังสุกุลใช้ในวันฌาปนกิจ โดยวางผ้าไว้บนภูษาโยงหรือบนหีบเพื่อให้พระพิจารณาแล้วชักผ้า ผู้ที่ทอดผ้าคือญาติผู้ใหญ่และแขกผู้ใหญ่ที่เจ้าภาพเรียนเชิญไว้ล่วงหน้า
ในวันฌาปนกิจ ลำดับที่ใช้กันทั่วไปคือทอดผ้าบังสุกุลก่อนเคลื่อนหีบขึ้นเมรุ จากนั้นจึงเวียนรอบเมรุตามธรรมเนียม แล้วประธานในพิธีทอดผ้าไตรผืนสุดท้ายก่อนวางดอกไม้จันทน์ ด้วยเหตุนี้เจ้าภาพจึงต้องเตรียมผ้าไตรของวันสุดท้ายให้เป็นชุดที่เรียบร้อยกว่าคืนสวดปกติ และเตรียมจำนวนตามรายชื่อผู้ที่จะเชิญขึ้นทอดผ้า ขั้นตอนทั้งหมดของวันสุดท้ายอ่านได้ที่บทความฌาปนกิจคืออะไร
สิ่งที่ควรทำล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งวันคือทำรายชื่อผู้ที่จะเชิญขึ้นทอดผ้า พร้อมลำดับก่อนหลัง แล้วมอบให้ผู้ที่ทำหน้าที่ประกาศในพิธี เพราะช่วงนั้นเป็นช่วงที่มีคนมาก และการเรียกชื่อสลับลำดับหรือตกหล่นเป็นเรื่องที่ทำให้เจ้าภาพเสียใจภายหลังได้ การเขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษรตั้งแต่คืนก่อนหน้าช่วยป้องกันเรื่องนี้ได้เกือบทั้งหมด
ประเคนของถวายพระ ทำอย่างไรให้ถูกธรรมเนียม
ผู้ชายยื่นของส่งถึงมือพระได้โดยตรง ส่วนผู้หญิงไม่ส่งของถึงมือพระ แต่วางของลงบนผ้ารับประเคนที่พระทอดไว้ข้างหน้า ทั้งสองกรณีควรเข้าใกล้ในระยะประมาณหนึ่งศอก ยกของด้วยสองมือ น้อมตัวเล็กน้อย แล้ววางหรือส่งอย่างนุ่มนวล ไม่วางค้างไว้ให้พระเอื้อมหยิบเอง
ของที่ประเคนควรอยู่ในสภาพพร้อมถวาย คือไม่มีถุงพลาสติกร้านค้าห่อหุ้มอยู่ภายนอก และไม่หนักเกินกว่าที่ยกด้วยมือเดียวได้อย่างสุภาพ ถ้าชุดไทยธรรมมีขนาดใหญ่ ให้ใช้ถาดรองแล้วประเคนทั้งถาด ส่วนซองปัจจัยนิยมวางไว้บนพานหรือรวมไว้กับชุดไทยธรรมแทนการยื่นแยกเป็นซอง ๆ ซึ่งจะทำให้พิธีเรียบร้อยกว่า
ถ้าไม่แน่ใจลำดับหรือจังหวะ ให้ดูเจ้าหน้าที่ประจำศาลาเป็นหลัก เพราะวัดที่รับจัดงานเป็นประจำจะมีผู้คอยบอกจังหวะให้เจ้าภาพอยู่แล้วในทุกคืน การถามเจ้าหน้าที่ก่อนพิธีเริ่มสักสองสามนาทีไม่ใช่เรื่องน่าอาย และช่วยให้คืนนั้นผ่านไปอย่างราบรื่นกว่าการเดาเอาหน้างาน มารยาทของแขกที่มาร่วมงานในคืนสวดอ่านได้ที่บทความข้อห้ามงานศพ
เตรียมของถวายพระแล้ว ต้องเตรียมอะไรต่อ
สองอย่างที่ต้องพร้อมพร้อมกันคือของเลี้ยงแขกในแต่ละคืนและดอกไม้หน้าหีบ เพราะทั้งสองอย่างเริ่มใช้ตั้งแต่คืนแรกเช่นเดียวกับของถวายพระ ส่วนของชำร่วยและของแจกวันฌาปนกิจสั่งทีหลังได้ แต่ควรยืนยันจำนวนล่วงหน้าอย่างน้อยสองถึงสามวัน
รายละเอียดของแต่ละส่วนแยกไว้เป็นเรื่อง ๆ แล้ว ของเลี้ยงแขกแต่ละคืนอ่านได้ที่บทความอาหารงานศพ ของแจกกลับบ้านและหนังสืออนุสรณ์อ่านได้ที่บทความของชำร่วยงานศพ ส่วนงานบุญที่ตามมาหลังจบพิธีอ่านได้ที่บทความทำบุญ 100 วัน ทั้งสามเรื่องนี้ใช้ตัวเลขจำนวนแขกชุดเดียวกัน จึงประมาณการครั้งเดียวแล้วใช้ต่อได้ทั้งหมด
สำหรับเจ้าภาพที่ต้องการให้ของถวายวัดมีประโยชน์ต่อเนื่องหลังงานจบ พวงหรีดที่ประกอบจากผ้าไตร ผ้าห่ม และของใช้เป็นทางเลือกที่วัดรับไปใช้ต่อได้จริง ดูแบบได้ที่หน้าพวงหรีดของใช้ หากต้องการดอกไม้หน้าหีบหรือพวงหรีดให้ถึงศาลาก่อนรอบสวดคืนแรก เรามีรอบส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ ตามที่อธิบายไว้ในหน้าพวงหรีดส่งด่วน ดูแบบดอกไม้ที่จัดหน้าหีบได้ที่หน้าดอกไม้หน้าศพ และเทียบช่วงราคาได้ที่หน้าพวงหรีดราคา
สั่งพวงหรีดส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ
ดอกไม้สดคัดพิเศษ · ส่งถึงวัดตรงเวลา · มีรูปถ่ายก่อนส่ง
สั่งผ่าน LINEโทร 082-919-9481หากคุณรับเป็นเจ้าภาพคืนสวดคืนใดคืนหนึ่งแทนครอบครัว ปัจจัยถวายพระที่ต้องเตรียมมักไม่เท่ากับของครอบครัวหลัก อ่านแนวทางและช่วงราคาที่ใช้กันจริงได้ที่บทความเป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรม 1 คืน (ไม่ใช่ญาติ)
ต้องการสั่งพวงหรีดหรือดอกไม้ไว้อาลัยส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ ดูแบบและราคาจริงได้ที่ พวงหรีดดอกไม้สด หรือเลือกจากสินค้าทั้งหมดของ ร้านพวงหรีด expresswreath.store — คัดดอกไม้สด จัดอย่างประณีต ส่งถึงวัดตรงเวลา พร้อมรูปถ่ายก่อนส่งทุกงาน
คำถามที่พบบ่อย
เรียบเรียงโดยทีมงานจัดดอกไม้ expresswreath.store จากงานส่งพวงหรีดและติดตั้งดอกไม้หน้าหีบในศาลาวัดเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑลทุกคืน จึงเห็นลำดับพิธีและจังหวะถวายของจริงในหลายวัด · นิยามของผ้าไตรและเครื่องไทยธรรมตรวจสอบกับคำอธิบายทางวิชาการด้านศาสนพิธีและรายละเอียดสินค้าของร้านสังฆภัณฑ์ในประเทศไทย เดือนสิงหาคม 2569 · จำนวนพระ จำนวนชุดของถวาย และธรรมเนียมซองปัจจัยเป็นกรอบที่พบทั่วไป ไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัว แต่ละวัดมีแนวปฏิบัติของตนเอง ควรสอบถามสำนักงานวัดตั้งแต่วันจองศาลา · บทความนี้เป็นข้อมูลประกอบการเตรียมงาน ไม่ใช่รายการสินค้าหรือราคาของร้านเรา · ตรวจสอบและอัปเดตล่าสุด สิงหาคม 2569
บทความนี้มีประโยชน์ไหม แชร์ให้คนที่ต้องการได้เลย
