กงเต๊ก คืออะไร พิธีกงเต๊กในงานศพจีนที่ควรรู้

กงเต๊ก คือพิธีทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ผู้ล่วงลับตามความเชื่อของชาวไทยเชื้อสายจีน โดยนิมนต์พระจีนหรือคณะประกอบพิธีมาสวดและ "เผา" เครื่องกระดาษ เช่น กระดาษเงินกระดาษทอง บ้าน รถ และข้าวของเครื่องใช้จำลอง เพื่อส่งไปให้ผู้เสียชีวิตใช้ในภพหน้า ลูกหลานจัดกงเต๊กเพื่อแสดงความกตัญญูและช่วยให้ดวงวิญญาณไปสู่สุคติ นิยมทำในคืนก่อนวันฌาปนกิจ ใช้เวลาราวครึ่งวันถึงหนึ่งวัน

กงเต๊ก คืออะไร

คำว่า "กงเต๊ก" มาจากภาษาจีนแต้จิ๋ว หมายถึงการสร้างบุญกุศลอุทิศให้ผู้ตาย เป็นพิธีที่ผสมความเชื่อทั้งพุทธมหายาน เต๋า และการเคารพบรรพบุรุษเข้าด้วยกัน คณะประกอบพิธีจะสวดคัมภีร์ นำลูกหลานเดินเวียนรอบโลงหรือรูปผู้เสียชีวิต และเผาเครื่องกระดาษเพื่อ "ส่งของ" ไปให้ผู้ล่วงลับ คนไทยเชื้อสายจีนถือว่ากงเต๊กเป็นหน้าที่สำคัญที่ลูกหลานทำให้พ่อแม่ปู่ย่าตายายเป็นครั้งสุดท้าย

ทำกงเต๊กเพื่ออะไร

เป้าหมายหลักของกงเต๊กมีสองอย่าง หนึ่งคือการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ดวงวิญญาณผู้เสียชีวิตไปสู่ภพภูมิที่ดี และสองคือการแสดงความกตัญญูของลูกหลานอย่างเป็นรูปธรรม การเผาเครื่องกระดาษที่จำลองเป็นบ้าน รถ เงินทอง สื่อความหมายว่าลูกหลานอยากให้บรรพบุรุษมีความสุขสบายในอีกโลกหนึ่ง ไม่ขาดแคลน พิธีนี้จึงเป็นทั้งการปลอบใจครอบครัวและการปิดฉากความสัมพันธ์อย่างสมเกียรติ

ขั้นตอนพิธีกงเต๊กเป็นอย่างไร

แม้รายละเอียดจะต่างกันตามสำนักและเชื้อสาย (แต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน ไหหลำ กวางตุ้ง) แต่โครงหลักของพิธีกงเต๊กคล้ายกัน เริ่มจากตั้งโต๊ะบูชา นิมนต์คณะพระจีนหรืออาจารย์ประกอบพิธี สวดคัมภีร์ นำลูกหลานเดินเวียนและกราบ จากนั้นจึงเผาเครื่องกระดาษเป็นลำดับสุดท้าย

• ตั้งโต๊ะบูชา วางรูปและป้ายวิญญาณผู้เสียชีวิต พร้อมของไหว้
• คณะประกอบพิธีสวดคัมภีร์เพื่ออุทิศส่วนกุศล
• ลูกหลานสวมชุดไว้ทุกข์ เดินเวียนรอบและกราบตามจังหวะ
• ประกอบพิธี "ข้ามสะพาน" เป็นสัญลักษณ์นำวิญญาณข้ามสู่ภพหน้า
• เผาบ้านกระดาษ รถ เงินทอง และเครื่องใช้จำลองเป็นขั้นสุดท้าย

เผาอะไรบ้างในพิธีกงเต๊ก

ของที่เผาในกงเต๊กล้วนเป็นเครื่องกระดาษที่ทำจำลองข้าวของในชีวิตจริง ความเชื่อคือเมื่อเผาแล้วสิ่งเหล่านี้จะส่งไปถึงผู้เสียชีวิต ของยอดนิยม ได้แก่ กระดาษเงินกระดาษทอง บ้านหลังใหญ่ รถยนต์ เสื้อผ้า และปัจจุบันมีทั้งโทรศัพท์มือถือและเครื่องใช้ไฟฟ้าจำลองตามยุคสมัย

สำหรับแขกที่ไปร่วมงาน ไม่จำเป็นต้องเตรียมเครื่องกระดาษเอง เพราะเจ้าภาพและคณะประกอบพิธีจัดเตรียมไว้ครบ แขกเพียงร่วมไว้อาลัยและส่งพวงหรีดดอกไม้สดโทนขาวไปแสดงความเสียใจตามธรรมเนียมก็เพียงพอ

กงเต๊กทำกี่วันและค่าใช้จ่ายราวเท่าไหร่

กงเต๊กส่วนใหญ่จัดในคืนก่อนวันฌาปนกิจ ใช้เวลาตั้งแต่ครึ่งวันถึงหนึ่งวันเต็ม บางครอบครัวที่เคร่งประเพณีอาจจัดยาวข้ามคืน ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับขนาดคณะประกอบพิธี จำนวนเครื่องกระดาษ และความใหญ่ของงาน โดยทั่วไปเริ่มต้นราวหลักพันถึงหลักหมื่นบาทสำหรับงานเล็ก และอาจสูงถึงหลักแสนบาทสำหรับงานใหญ่ที่มีเครื่องกระดาษหรูหรา ควรสอบถามและตกลงรายละเอียดกับสำนักประกอบพิธีล่วงหน้า

ไปงานกงเต๊กแต่งตัวและวางตัวอย่างไร

แขกทั่วไปแต่งกายสุภาพโทนดำหรือขาวเช่นเดียวกับงานศพไทย ลูกหลานสายตรงมักสวมชุดไว้ทุกข์ผ้าดิบตามธรรมเนียมจีน หากได้รับเชิญให้ร่วมจุดธูปหรือกราบ ให้ทำตามที่เจ้าภาพหรือผู้ช่วยพิธีแนะนำ ควรสำรวมระหว่างพระสวด งดเสียงดังและการถ่ายรูปพิธีโดยไม่ขออนุญาต หากต้องการส่งดอกไม้ควรเลือกโทนขาวและสั่งพวงหรีดส่งด่วนให้ถึงก่อนวันประกอบพิธี

คำถามที่พบบ่อย